Thuthak (News)

Tuesday, February 4, 2014

LAWHCIN NADING BANG KISAMPEN!!



LAWHCIN NADING BANG KISAMPEN!!

         Manglai mungpi ABCD-te nambat 123 tawh gualsuk dimdiam dih ni ee... A=1, B=2, C=3, D=4, E=5, F=6, G=7, H=8, I=9, J=10, K=11, L=12, M=13, N=14, O=15, P=16, Q=17, R=18, S=19, T=20, U=21, V=22, W=23, X=24, Y=25, Z=26.

         Hici bangin a kikoptuahin i khilsuk dimdiam khit ciang, amah tawh kikop panmun nambat khat ciat ding ngahkhin cileng, i leitung nuntakna hong mahialsak leh hong matunsak pen bang hi a, bang thupipen hiam kan dih ni e.

1. Sepgimna(Hard-work)
         H+A+R+D+W+O+R+K = 8+1+18+4+23+15+18+11= 98 %
         Sepgimna hangin 98% in lawhcinna kingah thei. Cihnopna-ah nna naaksep mahmah napi, bang hiam hangin a nasepna pen maimang.. gtna. kum khat tawntung sang kah napi laivuan (exam) hun ding ciang ngap lo/ cina sese... a semgim mahmah 100 lakah 2 bang lawhcing lo cihna hi.

2. Theihna (Knowledge)
         K+N+O+W+L+E+D+G+E = 11+14+15+22+12+5+4+7+5 = 96 %
         Thu tuamtuam theihna hangin 96% in kilawhcing thei. Cihnopna-ah theihna kician, lawhcin nading ciang thei napi, a dawn a tun ding ciang mi 100 laak 4 pen lungkia, cidam lo, ahih kei leh sum le pai kisam....

3. Itna (Love)
         L+O+V+E = 12+15+22+5 = 54 %
         Lawm le gual, meltheih tanau itna hangin 54% ciang bek lawhcinna kingah thei. A sepna-ah amah a it mahmahte deihsakna hang tawh ma a tun 100 lakah 54 om thei hi.

4. Kaam (Luck) 
         L+U+C+K = 12+21+3+11 = 47 %
         Pilna, siamna, sepgimna zong ahi lo, kaam hangin 47% lawhcinna kingah thei. Kaam etna/ongbali (lucky ticket) khawng panin a hau mi bangzah hiam om hi. Nasepna khat peuhpeuh-ah kaam (luck) a nei om se hi. Lai simna bangah, a sim sunsunte uh laivuanna-ah suak sese.. cih bang.

5. Sum (Money)
         M+O+N+E+Y = 13+15+14+5+25 = 72 %
         “Sum a om peuh leh bangkim hih theih,” cih mawk pen man khin lo hi. Lawhcinna dingin sum in 72% bek sem thei hi. Sum hau mahmahte in a tate uh pilna siamna sin dingin mun thupi leh hoih nono-ah koih uh a, ahih hangin tua sum kizatna khempeuhah lawhcinna om tuan peuhmah lo hi.

6. Makaihna (Leadership)
         L+E+A+D+E+R+S+H+I+P = 12+5+1+4+5+18+19+8+9+16 = 89 %
         Makaih siam leng bel 89 % ciang bang tawh hong matutpih ding aive. Makai siam mahmah, ahih hangin lawhcinna a ngah thei mel lo zong om veve hi. A makaih mipite zangsiamin, ama adingin phattuam nading a bawlsiam a om lai-in, makaihsiamna a nei teng tua bangin lawhcing khawl lo leuleu hi.

7. Lungsimpuakzia (Attitude)
         A+T+T+I+T+U+D+E = 1+20+20+9+20+21+4+5 = 100 %
         Mihing lungsim puakzia pen 100% lawhcin nading hi. ‘Battle of Waterloo’ kici, France gam kumpi minthang Napoleon a zopa, Willington in, Eton School kawkin, “Napoleon ka zawh theihna pen hua sanginn hi” ci hi. Tua sanginn pana a sinkhiat, tua sanginn pana a lungsimpuakzia kilamdanna in zosak hi, a cihnopna hi. Leitunga mi thupi leh minthang, lawhcinna thupi a ngahte pen, a lungsim uh a zo, ‘hih thei hi ing,’ ‘lawhcing ding hing’ a ci cintente ahi hi.

         Hih atungate na um takpi mah hiam? Lawhcinna pen sepna, pilna, theihna, sum le pai, kaam khawng tawh a ngah tampi om hi. Ahih hangin a kisam taktakzaw in, tua sepgimna, sum le pai, theihna etc., pen lawhcinna a suah thei ding pen lungsimpuakzia ahi hi. Gen behlap deuh leng, lai sim hahkat mahmah khat pen, a lungsim sungah, “Lai ka simsim hangin ong (pass) zo lo ding hing,” cih ngaihsutna a neih leh lawhcinna ngah ding haksa mahmah hi.

         Na nuntakna-ah lawhcinna na ngah nadingin na lungsimpuakzia (attitude) kisam masapen a, sepgimna (hard-work) leh theihna (knowledge) zong  a kisam mahmah ahi hi. (Tg.Zomi Thang & Editor (T. Sawm Lian) -  Tangko Dec. 2011)

Monday, January 27, 2014

PASIAN GENSIATE LEH A LAWHTAK UH

 PASIAN GENSIATE LEH A LAWHTAK UH



John Lennon (Singer)
                America gam thuthak lakhawmte maiah, “Khristianna pen bei ding a, mangthang khin ding hi. Nial kul loin hih thu thei ing, Jesu pen hoih, ahi zongin thu paipihte pen haihuai lua, tu’n amah sangin mite in hong thei zaw” ci a, tua a gen zawh sawt loin gukvei thau tawh kikap a, mite in thei mahmah mah uh hi.
 
Tancredo Neves (President of Brazil)
       Presidential campaign laiin, “Vote 5,00,000 ka muh naak leh Pasian in zong president ka hih nading panin hong khak thei lo ding hi” ciin gen a, a lamet zah vote mu a, ahi zongin President ding-a kamciamna a neih main nattunin si ziau hi.

Casuza (bi-sexual Brazilian composer, singer, and poet)
                Canecio (Rio de Janeiro) a show a neihna-ah cigarette teepin, van lam heekin a zateep khu sak buakbuak kawmin, “Pasian, hih nang adingin aw” ci a, kum 32 mi hiin tuap cancer in gimhuai tak (horrible manner) in si hi.
               
Titanic bawlte :
                Titanic a bawl zawh uh ciangin thuthak lakhawmte ‘Titanic peng bangzah a muanhuai hiam?’ cih dong uh a, amau kimung takin, “Pasian in zong tui sungah tumsak thei lo ding hi” ci uh a, tum leh tum leh bel gen kul loin i thei tek hi!
 
Marilyn Monroe (Actress)
                Pasian thugen minthang Billy Graham in show a neihna-ah va pai hi. Billy Graham in Kha Siangtho in ama tungah thu gen dingin sawl hi, cih hilh a, “Na gengen uh Jesu pen kisam ke’ng” ciin dawng a, a Nipi kal kik ciangin a apartment ah sisa in kimu hi.
 
Bon Scott (Singer)
                A hun laia mite theih, AC/DC a lasa Bon Scoot in kum 1979 in a lathu ah, “Don’t stop me; I’m going down all the way, down the highway to hell” ciin nuamsa mahmah a, a kum kik 1980 February 19 in ama luak hakin si hi.

Campinas (2005)
                Brazil gama khua khat, Campinas-ah kum2005 in lawmta zukham gual khat in a lawmnu khat uh vakpih dingin zawn uh hi. A lawmnu nu in tua banga zukham sa tawh a tanu a vakkhiat ding pen hi sa thei loin, mawtaw seat a tukhin a tanu khutah lenin, “Ka tanu aw, Pasian in makaihin, hong kem ta hen” ci hi.
                A tanu in, “Amah (Pasian) pen a nungbuuk (trunk) a tuang ahih kei buang leh tutna dimta ahih manin tuan nading om nawn lo hi” ci hi. Tua zawh nai nih kimin car accident mulkimhuai lua mahmah om a, a sunga tuangte zong si khin uh hi.
                A car pen sia lua mahmah ahih manin, kua car hiam cih zong kithei zo lo liang hi. Ahi zongin lamdang takin car nungbuk (trunk) pen bangmah sia vet lo a, palikte in zong tua banga a nungbuuk bek sia vet lo a om pen lamdang sa mahmah uh hi.
                Tua sanga lamdang zaw lai pen, car nungbuuk sunga aktui plate (crate of eggs) om pen bangmah kisia lo, bek tham loin a aktui zong bangmah tam loin om hi!

Christine Hewitt (Jamaican Journalist & entertainer)
                Hewitt in Lai Siangtho pen “Laibu om khempeuh lakah hoih lopen” ciin pulak a, kum 2006 in kua hiam cih zong a kithei zo lo liangin ama mawtaw tawh kangtum hi.

                Mi tampi in Jesu Khris sanga vanglianzaw leh thupi zaw omlo hi cih kimangngilh thei zel hi. Mithupi leh na thupi a sem tampi om khin a, a sih uh ciangin kuamah a tho kik gen ding om lo ahih laitakin, Jesu pen si a, tho kikin, tu ciang dong nungta lai hi.

                A nung na zui zo kei zongin, gensia se kei in.

'If you are embarrassed about me,
I will also be embarrassed about you before my father.'


Daihna Cabin|| 27.1.2014

Thursday, December 5, 2013

LUNGDAMBAWL THUNGETNA

LUNGDAMBAWL THUNGETNA

Vanglian Topa Pasian,
         Pasian kimlai mihing lim le meel pua a, mawhneite honkhia dinga leitungah mawhbaang lo Jesu Khris hong kum sukna hun, Amah, Tapa Jesu Khris leh vantungmite adingin 'lungkham hun' ahih hang, tawntung gimthuak ding a sihna pana Amah tatkhiatna a um mihingte in a nuam nuntak tawntungna a ngah kik nading hun, lungdamhuai lua mahmah ahih mana 'lungdambawl hun' a kici zang kik thei dinga hunpha nong ngahsakna hangin lungdam ing.
         Ama gui tangtawng pek tawh a kizom, Amah pen kote hong 'ukpa' ding, a min zong 'Lamdang thulakpa, Vanglian Pasian, Tawntung Pa, leh Nopsakna Kumpi' a kici ding kimlai, kiniamkhiatna lim la a, mihingte inn zong ahi lo, gan buuk sunga gan ann nekna kuang sungah mihing lim pua a Tapa Jesu Khris hong suak mawk pen, leitung na lamdangte laka thupi ka sak pen ahi hi. Mi genthei leh liangvai, huh ding leh belh ding nei lote leh, ko mawhna tawh a kidim mihingte adingin haksatna khempeuh thuak dinga leitungah Tapa Jesu Khris hong paina thu pen lamdang lua mahmah a, thupi lua kaan lai hi.
         'Vanglian Pasian' ahi kimlai, kote natna teng thuak a, kote gimna teng khempeuh pua a, kote khialhna hanga liamna thuakin, kote mawhna hangin satnimna thuak ding leh, tuu banga lam a khial khin mihingte' mawhna khempeuh kisuan ding cih theisa a leitungah Tapa Jesu Khris hong paina hangin, kote in Ama mawhna hanga thuak bangin ka ngaihsutna uh hong maisak inla, Ama gimthuakna hanga nopna ka ngahna uh leh, Ama liamna hanga damna ka ngahna uh a thakin in hih lungdambawl hunah hong phawksak kikkik in.
         Kote hanga kinengniamin, gimna a thuaksak uh hangin Amah kam khat beek pau lo a, sa gote kiangah a kipaipih tuuno leh, a mulmette maiah a kipaipih tuu a hamloh mah bangin, kote hanga haksatna a thuak hunin Amah kam khat beek a pauloh mah bangin, kote tungah haksatna hong bawl leh gimna hong pia mite tungah, hih lungdambawl tungtawnin Jesu Khris lungput, phunphun lo dingin ka lungsim uh hong lawng inla, Nangma hanga thuakna a om ciangin zong thanem lo dingin hong huh in.
         Tapa Jesu Khris in thukhenna maan lo thuak ding cih theisa leh, mawhna bawl het lo leh zuau thu gen ngei lo napi, a mulkimhuai pen singlamteh tunga kilhcipna leh a pang’ teiipi tawh dawtna hang a sihna ciang dong thuak dingin, leitung mite na itna hangin hong kumsuk hi tah, cih ka ngaihsut ciangin lamdang ka sa semsem a, nong itna sanga lianzaw bangmah om lo ding hi, ciin ka ngaihsun hi.
         Tapa Jesu Khris leitungah mawhna tawh a kidim mihingte ‘Tanh’ dinga hong pai hunin, a pian nading mihingte lam inn sung a tanloh hangin, inn thupi leh lupna thupite, kham leh ngun tawh a kizut munte sanga manphazaw, keima lungsimah hong lut inla, ka nuntakna hong ukin, Nang tawh nungtakhawm thei dingin hong paisan ngei kei in.
         Herod lungtang bang lungtang tawh lungdambawl a zang lo dingin ka nuntakna hong makaih in. Tua ahih kei leh mite adingin sihna leh natna, thusia-lasia leh a hoih lo tuamtuam ka sem kha ding a, keima nuntakna mahmah zong, lungdambawl hun ka zatzia in hong maigumsak kha ding hi. Bawlphat theihnawnloh ding zah dongin natna lauhuai AIDS ngahin, nau paai-in, Nangma deihloh nasep tuamtuam sep na’ngin hih lungdambawl hun ka zat khak ding ka lau hi.
         Tua ahih manin, tuucingte leh mipilte mah bangin, lungdam taka kote mawhna pua ding a Tapa Jesu Khris hong paina hunah, hong paina ii a manphatna theician a, lungsim siangtho tak tawh lungdam-bawl muak a, Nangma zia le tong sunin mite huh leh don thei dingin hong siam inla, mite adingin lungkhambawl hi lo a, lungdamna a bawl ka suak theih nadingin hong ompih tawntung in; kong thuum hi.
         Lungdambawl tungtawnin - citak taka Nangmah upna, khahsuah ngei lo a nong ompih den ding lametna kip, Nong itna mah banga na bawlsa nate itna, mawhna tawh a kidim kei nong maisak bang a ka tunga hong mawhte maisakna, nong hehpih mah banga midangte hehpihna, nong tatkhiatna hang a lungdamna leh, Tapa Jesu mah banga thumang dingin ka lungsim-ah na hong sem inla, Jesu Khris tungtawna nuntakna thak nong piak mah bangin, ka mi lui ngeina hoih lote nusia a, nuntakzia thak tawh Nangma nungzui muanhuai suak dingin ka nuntakna hong nosuak sak in.
         Nang tawh loin bangmah tangtung zo lo a, mihing hoih sawmna leh geelna bek pen bucing thei lo hi. Nang na omna nuam a, na kihelna mun siangtho hi. Nangma hanga ki-itna kip-in kho a, nangmah tawh ka neih uh thuphate kip hi. Hong khahsuah loin hong ompih den inla, Nangma deihna banga nungta dingin ka lungsim hong ukden in.
                Ka nuntakna cingtaak lo nong kepna hang leh ka mawhna simzawhloh nong maisakna hangin lungdam ko-in, kote mawhna a puakhia Tapa Jesu Khris min suangin kong ngen hi. Amen.

Daihna Cabin || Nov. 30, 2013