Thuthak (News)

Showing posts with label ZBYF Tangko Editorial. Show all posts
Showing posts with label ZBYF Tangko Editorial. Show all posts

Tuesday, February 4, 2014

ZBYF Tangko Editorial … (Jan. 2014)

ZBYF Tangko Editorial … (Jan. 2014)

                Mihing nuntakna leh minam kalsuanna-ah a manpha mahmah hun hoih, phawkden ding hun om thei hi. Mi pawlkhat in “Mi daupai leh kaamphat hun sung pen tom cik hi” ci-a a gen theih zel uh pen a maan kimloh hangin, maan lo khin lo ding hi, ciin ka ngaihsun hi.
                Sumbawlte pen Pasian in thupha a piak nop ciangin kum 3/4 sung bang hun hoih na ngahsak a, tua hun sungin lungsim a nei leh nei lote pen a mailam nuntakna uah kithei mahmah se hi.
                Sangkahna, nekzonna leh sep le bawlna khat peuhpeuhah zong, ‘hun  hoih’ ci-a  i manggilhloh ding hun om thei hi. Tua hun pen a zang siam leh a zang siam lote pen kum 10/15 khit ciangin a nuntakna uah kimu thei a, a zang siam lo leh manpha taka a zang lote pen kisiik uh hi.
                Tu hun Zomite dinmun i et ciangin a diakin Kawlgam sung bangah, tu hun pen i hun hoih mahmah ahih ding ka lamen a, manpha taka i zat kei leh nidang ciangin kisiikin, a bawlphat theih nawnloh ciangin poi i sak mahmah ding lauhuai hi.
                Gam hong khantoh (ding) ciang, a sunga om mite pen theician nuam uh hi. Tua a theihcianna uh tungtawnin plan bawlin, budget geel uh hi. Tua banga kician taka a bawl uh pen, ahihna bang taka a zat uh ciangin gam pen khangto pah hanhan hi.
                Kawlgam kumpi in zong a gam sunga mite theician nuam ahih manin tukum (2014) sungin kisimpina (census) bawl sawm a, tua hunah minam bangzah om, kua minamte tam a, kua minam tawm, kua minam puah kul diak a, minam tuamtuamte kisap bang hiam cih theih nading ahi hi.
                Tua hi a, Kawlgam kisimpina hunah, kawlgam sunga innteek minam khat ahi, Zomite in minam minah nidang a i gelh khialhna tuamtuamte phawkin, “Zomi” mah cih ciat ding cih thu GZA leh kipawlna tuamtuam in pulak hi. Hih hun hoih pen i taan (lost) khak leh nidang ciangin hih bang hun hoih ngah kik ding haksa thei ahih manin limtak leh ciim takin ngaisutna zangin, Zomite maphang khawm ni.

ZBYF Tangko Editorial … (Dec. 2013)



ZBYF Tangko Editorial … (Dec. 2013)

                April 17, 2013 niin New Zealand vaihawmna innpi (parliament) in amau gam sungah neih kibang kiteen (gay marriage) phalna thukhun bawl hi.
                Tua zawh a sawt loin New Zealand gam pan Sia khat in, “Kei munah om le cin” cih thului/dotna khat internet sungah hong khah a, tua pen - amau gam ngeina in neih kibang kiteen phal mawk ahih manin, tua bang a kiteeng nuam om leh kiteengsak ziau ding maw, ahkl Pasian thu tawh kituak lo ciin kiteengsak lo ding? cih thu ahi hi.
                Kiteensak leh kiteensakloh ding lam gen ka sawm kei a, ka gennop pen, mite in haksatna hiam, buaina hiam, lungzin-mangbat a thuak uh ciangin, a thuakdan uh leh a saandan uh hawmthawhin, i mawk gen thei zel uh hi. “Tua bang lawmlawma a thuak, a nuntak, a kalsuan” kici thei zel hi. Ahi zongin, tua bang a mite nuntakzia i gen ding ciangin, amau dinmunah ei om leng, en bangci cih ding, cih ngaihsun masa phot leng, kigensiatna tampi phatuam ding hi.
                Pawlpi leh kipawlna khatpeuh, mi kibang lo pipi omkhawmte lakah, ngaihsutna kibatlohna hanga haksatna, kinialna leh kinawk zekna zong om thei hi. Midangte ngaihsutna leh vaihawmna pen haihuai i sak mahmah hun zong om thei a, lamdang ngaihsut luat ding hi pah lo hi. Ahi zongin tua bang hun ciangin, amau dinmunah om leng, amau sangin ei pen gina zaw ding maw gina lo zaw ding? ciin amau dinmun ngaihsutpih leng, kihawmthawhna hong phatuam ding hi.
                Lungdambawl, kumthak leh pawi tuamtuam i zat ciangin, makaite tungah a phun den, makaite vaihawmna a nial den na hi kha hiam? Tua bang na hih leh amau dinmunah kikoih sin inla, mi hoih leh hoih lo, ngaihsutna kibang lo pipi tungah vaihawm dingin kikoih sin lecin, na lunggimna phatuam ding hi.
                Hun thupi khatpeuhah buaina a bawl den mi na hih leh, tua bangin nang tungah midang khat in hong bawl leh ahkl, na innkuante tungah bawl leh na lungdam diam? cih ngaihsun in. Tua hi leh buaina tawm ding hi.
                Mite in hong bangci ngaihsut hiam? Amau dinmun-ah nang omin, nang dinmunah amah om leh na it thei diam? A bucing zo lo mihingte in, a hoih a pha deihin, lunggulhna leh neih ding lametna tawh i hih theihna tantanah kal i suan a, mai i nawt kisam hi.

ZBYF Tangko Editorial … (Oct. 2013)



ZBYF Tangko Editorial … (Oct. 2013)

              Tukum, kum bul lamin Delhi khuapi a sanggam Hmarte, pawl kideidanna om lo-a a kikhopna uh Hmar Christian Fellowship, Delhi (HCFD) om napi’n, pawlpi dang phuh sawm om a, tuate tawh kisai Hmar Christian Fellowship in nakpi takin mawhpaihna thu leh, kipumkhatna a siasak thei ding a pawlpi a pian pen a lungkimlohna thu uh pulak uh hi.
         Tuhun leitung paizia i etet ciangin kikhenna lam sangin kipumkhat a nasepkhop nopna hong lian mahmah hi. Mi khat bek, khua khat bek, kipawlna khat bek, gam khatbek in bangmah taktak, na thupi leh lian sem thei lo cih a kiphawkna hang hi kha ding hi.
         Zomite nuntakzia i et ciangin hun paisa-ah, a ut peuh, a man peuh cih theih phialin kipawlna phuan, biakna pawlpi phuan a, puah a, zuun a, khantohsak ding lamsang ngaihsut-in nei loin, pawlpi neu cikcik om zeizai a, tua gah pen tuhun Zomite in kithuak mahmah hi, ci leng kikhial lo dingin ka um hi.
         Zomite kisap tampi lakah biakna pawlpite kigawm kikna pen a kisam masate lakah kihel kha ding hi. Updan, paidan, sandan, biakpiak dan kibangte bang diak, kipawlkhawmin, nasem-khawmin, kipumkhat leng deihhuai mahmah a, tua pen Pasian lungkimna zong hi ding hi.
         Mi khat le nih kilemloh man, kihazat man peuh a pawl tuamtuam-ah i kikhen zeizai pen tuhun Zomite nuntakna sungah a awlmawhhuai mahmah thu hong hi mawk hi.
                A mun leh a mi tawh kizui-in pawlpi khat pan pawlpi dang khat inntuan cih pen ahi ding mah hi a, mihing i kibehlap manin a lo thei lo thu khat ahi hi. Biakinn a kibehlap leh thu hoih, thupha tawh kibehlap hen la, a kigawm dinga kilawm tampi zong a kigawm ding pen tuhun Zomite kisap thupi khat ahi hi.

ZBYF Tangko Editorial … (Sept. 2013)



ZBYF Tangko Editorial … (Sept. 2013)

                Tulai Internet sungah Zomi tawh kisai mudan lianpi nam nih om a; Zomi cih min pen sang veve napi, min dang a zang nuam zaw, phattuamna tamzaw ding leh mi hong theihna ahih manin zat zawk ding hi, a ci pawl om a, tua bang ngaihsutna ahi lo, Zomi cih pen i hihna taktak ahih manin sup a kul leh zong sum ngam, thuak a kul leh zong thuak ngam ding hi hang, i zat photlohin mite in Zomite kuate hiam cih hong thei ding hi, cih ngaihsutna a nei om hi.
                Ka tuatna a maan diam ka thei kei a, ahi zongin ka muhdan panin, hih deihna lianpi nam nih ka et ciangin khangham zaw deuhte ngaihsutna leh khangno zaw deuhte ngaihsut tuam pai ka sa hi. Bang hang hi ding? ... khang kibansam (generation gap) lianpi i minam sungah om hi mai lo hiam?
                Minam khat sungah deihdan, updan, sandan kibang khin ding cih om thei lo hi. Innkuan, pawlpi, khua, gam sungah zong tua bang mah ahi hi. Ahi zongin, i updan leh i ngaihsutna a kibatlohnate kiniamkhiatna leh kitheih siamna tawh i kisaan siam kei leh tua kaana siatna lian i minam dungah om lo ding hi.
                Upate in nek muh nadingin hei leh temtawng kisam a sak lai-un, khangnote in kisam sa het lo thei hi. Upate in khangnote a khualna uh tawh a vaihawmna uh pen khangnote in sila suak nading sa thei uh hi. Tua bang a khangnote leh khanghamte kikalah kikaihtuahna a om ngeingei a, kitheihsiamna a om kei ngeingei leh tua mite mai lam pen mial mahmah ding hi.
                Khanghamte ngaihsutna, khangnote ngaihsutna cih bangin a sia pah hi tuan lo a, tuate gawmtuah siamna pen tuhun Zomite adingin a kisam mahmah thu ahi hi.
                Minam thahat mahmah khat pen a pua lam panin suksiat theih hi lo hi. Ahi zongin amau sung pan a kilem kei ngeingei uh a, kilem lo dingin minam dangte in a bawl zawh ngeingei uh leh, tua minam hat mahmah pen puuk pah ding hi.
                Minam min pen deih bangbang a laih theih hi mawk ding hiam? Eimite pen mun tuamtuam ki-om kawikawi a, Manipur lamate in a tuam, Mizogam lamate in a tuam, Chin State ate in a tuam, Kabaw Valley ate in a tuam, Gam dangate in a tuam zang tek leng, hi thei ding diam? Lim takin ngaihsun pha dih ni.

Monday, July 29, 2013

ZBYF Tangko Editorial (August 2013)




                Ut bangbanga gamtat sawmnapi’n, utloh bangbanga gamta zel, duh bangbang nek sawm napi’n duhloh teng hong kilui, deih teng neih sawma gim le tawl thuak napi’n deihloh teng mah tawh kidiah ka nuntakna-in; Aw... Topa, nangmah kong kisam hi.
                Mailam zuana nungkik, pumpi sanga lungsim neu-zaw, khuak sanga gilpi a hatzaw, a hoih tampi thei napi’n a hoih lo mah sep nuam a sazaw, khemna a zo ding kimlai a khempa, mite khantoh nading sep theih a nei lo ka nuntakna-in; Aw...Topa, Na huhna ka kisam hi.
                Khuapi sungah ni khat bek om leng zong a kipilsak pah, makai a hong kiseh ciang hoih taka sem nuam lo napi’n hong kisehloh ciang a nuak thei, pau ding sang pauloh ding tam a pauzaw, la siamte tawh khut kiletna hang a la siam a kingaihsun, zu le sa munah, tua bang a zangte tawh a kithuah pah thei, leh biakinn-ah zong a laam pah thei, bulkip nei lo ka lungsim ngaihsutna-in a uk ka nuntakna-in; Aw.... Topa, N’ong makaihna ka kisam pha mahmah hi.
                A om nai lo munah upna tawh kalsuan ding genloh, a omsa tawh zong a kalsuankhia ngam lo, upna neu zong a nei baan lo, mi pilte laka hai, mi haite laka pil tuan lo, keima nuntakna sanga midangte a theician zaw, ka nasep sanga mite seploh a mucian theizaw, ka hawmthawhte sanga sep a siamzaw tuan het lo leh, ka theih ding sang ka theihloh ding a theizaw ka nuntakna-in; Aw... Topa, Nangmah pana pilna ka kisam hi.
                Lawmte tawh a kibangin guah thuak tek napi’n, kei omna munah a tam diak banga a ngaihsun, thuakthuak hanga pil thei lo, hilhhilh hanga theithei tuan lo, kalsuanzia ding zong a geel siam lo mailam a bingphut ka nuntakna-ah; Aw... Topa, ngaihsutna thak, a siangtho leh a maan hong guan in.
                Leitung mite lakah pilna leh hauhna na piak ngiat Solomon in zong, leitung mihingte nuntakna pen ‘a mawknapi’ a cih mah bangin, hih a mawknapi leitungah ka om sungin, nangmah lo tawh lungkim nading koi-ah mu ding ka hiam? Aw... Topa, Hong ompih tawntung in.
                Mailam hun ding bangmah thei lo napi’n, kong kisapna thu ka mangngilh ciangin zong nong ompihden manin; Aw... Topa, Nong hehpihna hangin ka lungdam hi.