Thuthak (News)

Wednesday, March 27, 2013

MAINAWT NI : KOI MUNAH OM NA HIAM?



(Pian 3:9-10; James 4:17)


            Leitungah i nuntak sung-in a kisam mahmah pen ‘mainawtna’ ahi hi. Mainawt a sawm het lo, mainawt a ut lo leh mainawt manphatna a thei lo mite pen leitungah a kaamsia penpente hi uh a, mite zahtak leh a lawhcing om ngei lo hi. Lunggima ki-guiawkte, zatui leh zu lungvei-a a kawi vakvakte leh mi bang  lote in mainawt sawm lo uh a, a lawhcinna uh leh na thupi a sep uh muh ding leh theih ding om lo pah hi! Tua ahih manin, mi ngeina khat i hih leh mainawt dinga i hanciam pen kisam mahmah hi. Tua mainawt nadinga a kisam masapen in, “Koi munah om i hiam?” cih theihcian ahi hi.

I omna leitung
Amasa penin i omna leitung pen i theihcian kisam hi. Leitung paizia leh thupiang tuamtuam i theih kul hi. Tuhun i leitung pen bang hun hiam?
            1) Dangtakna hun : Tuhun leitung mite in dangtakna lianpi i nei uh a, ahih hangin a vensak nading leitung nate-ah i mu zo kei hi. Leitung lungnopna zongin, zu le sa, numei-pasalna, sum le pai tawh i zong uh a, ahih hangin i zon lungnopna bucing i mu tuan kei hi.
            Nopsak nadinga i ngaihsutte i sep a, i ut bangbanga i om hangin i mu tuan kei hi. Sum le pai tampi neiin, neih le lam i hau mahmah zongin i dangtakna hong hu zo ding i mu tuan kei hi. Tua ahih manin misiamte in tu kum zalom pen “Age of Anxiety” ci liang uh hi. Sum le pai hau mahmahin, a deihdeih lei thei a, a duhduh a ne thei dinga i ngaihsutte zong ki-guiawk khawng peuhin si zanzan uh hi. Mizogam ah kum 2011-2012 sungin mah le mah kithahsawm 1,700 val om a, tua lak a mi 82 kithat takpi a, a kithatte laka 27% pen lunggimluatna (depression) hang ahi hi. USA ah mi giat laka khat (1/8) in mah le mah kithah ding ngaihsun ngei uh a, 4% kithah sawm ngei khin uh hi. Kum 2011-2012 sungin mahlemah kithat mi 46,000 om zen hi (Rl. 14.1.13)
            2) Hun nunung hi : 2 Tim. 3: 2-5 sungah Sawltak Paul in hun nunung ciang a piang ding thu tampi genkhin hi.  2Tua hun ciangin mite in amau angsung ding bek ngaihsunin, huaihamin, kisialin, kihisakin, mi zahko-in, nu leh pate’ thu mang loin, lungdam theihna mel nei loin, biakna lungsim nei loin, 3mi khual loin, hehpihna nei loin, mi gensia-in, ngongtatin, kihtakhuai-in, thuhoih deih loin, 4ciampelin, thu khual loin, kiphasak gawpin, Pasian don loin pumpi nopsakna bek deihin, 5biakna thu a puathamteng zui napi-in biakna hangin vangliatna thu a omte deihlo ding uh hi. Tua bangin a gamta mite na pelh in.
            Jesu in zong hun nunung ciangin leitungah, ‘Amah a kineih mi a om ding thu, a nai a gamla-ah gal kidona thu, gam khat leh gam khat, kumpi khat leh kumpi khat kido ding ahihna, kialpi tungin, zin a liin nading’ (Mat. 24:3-8) gen hi.
            Hih atunga i gen daudaute pen nisim a i muh leh i zak, i tuak thute ahi hi. Tuhun i leitung pen hun nunung hi a, thukhenna ni hong nai mahmah ta ahih manin i kiginkholh kisam hi. Tua ahih manin, i nuntakna pen Topa i kimakaihsak kei leh, leitung huihnung leh i kiim i paama thute in hong ukcip ding a, kahna guam sung hong tunpih ding hi.

Mimal nuntakna-ah
I omna leitung hun bangci bangin sia-in pha-in, a hoihna leh hoihlohna i thei zongin, ei omna mun kician taka i theih kei leh tua i theihna pen ei adingin a kimanna om lo suak ding hi. Tua ahih manin na omna mun dingah na om hiam, na sep ding tak na sem hiam? Na om nading mun tak, na sep ding tak na sep leh tua munah lawhcinna leh Pasian thupha om hi. Tua tawh kilehngat lianin, na omloh nading munah na om leh siatna leh haksatna tampi na piangsak ding hi.
            1) Omloh nading muna om : Tu-a na omna leh na nasep-ah Pasian a lungkim diam? Na minamte a lungkim hiam? Na pawlpi a lungkim hiam? Na innkuante a lungkim hiam? Nang mahmah na lung a kim hiam?
            Tuni in, mi khempeuh lungkimsak ding lam i gen kei hi; I sawm hangin kuama’n kilungkimsak kim zo lo ding hi. Na hoih na sepna hangin mi gilo khatpeuh dah mahmah thei hi. Tua midik lo hehna hangin tua mun pen na om nading hi lo cihna hi zenzen lo hi. Hoih takin kingaihsun in.
            Jonah nuntakna panin gen leng; Jonah pen Pasian in Nineveh khua sungah lungdamna thu gen dinga a sawl ahi hi. Ahih hangin ut lo-a Tarshish khua lamah tembaw tawh taimang sawm hi. Tua a taimang sawmna mun, a omloh nading mun-a a om cianga a thuak haksatnate i gen nuam hi.
            a) A sum taan veve : Jonah in Nineveh a pai nadingin sum a zatloh hangin tua a taisatna munah pai nadingin a sumte zang veve hi. Pasian adingin a sum a zatloh hangin leitung mite tungah zang veve hi. Tua hi; Pasian adingin i sum le pai i zat kei leh leitung thu-ah kizang veve hi. Sawma khat khawng Pasian adingin a pia nuam lote, a tate un tua sanga tamzaw pekpek zu le sa lei nading zang veve mawk uh hi.
            b) Niam kiat : Jonah pen Joppa khua ah paisuk hi (1:3). Tembaw khawlna pen mualtungah om ngei lo ahih manin tembaw khawlna munah pai suk a, tembaw sungah lutsukin, tuipi sungah kikhia a, ngapi gilsung nadong tung hi. Pasian theihsa mi khat, ama nungzui lo a, mihing ngaihsut tawmna tawh Pasian a taisan mite, nidanga a hauh zahin hau loin, pil loin, mite in zahtak lo pah uh a, a nini-in niamkiat deuhdeuh uh hi.
            c) Jonah kiphong : Tembaw sung tawngah lutin, Jonah ihmu hithiat hi. Huihpi leh guahpi zong phawk loin ihmu hi. Pasian a thei lo tembaw hawlpa in kiim le pam ah tua bang haksatna a tuak laitak Jonah a ihmut mawk pen lamdangsa a, phong hi. Tuhun i Khristian nuntakna-ah, Khristian 100% a kici gam le minamte, Pasian a thei vet lo mite phot kulin om hi lo i hiam? Jonah a omloh nading munah a om manin phot kul hi. Makai kum tuazah semta ing.. cih peuh kisuanna a nei a, i mipite in hong photphot hih khawng a zahtakhuai mahmah ahi hi.
            d) Neihsa tampi kitaan hi : Omloh nading muna om Jonah hangin a kianga bangmah a hih khial lo mite in thuak uh a, lau-in lingin, a neihsa van manpha tampi tui sungah a khiat uh kul mawk hi. Jonah giklua ahih manin tembaw leh tuipi in lel hi. I innkuan, i pawlpi, i minam sunga haksatna omte pen omloh nading muna omte hang ahi hi. Upa, makai khat hi napi zu inn peuh, nungak inn peuha omom cih bang...
            Minam kalsuanna ah, a minam pihte tawh a omkhawm lo, a minamte a kithuahpih thei lo mite pen a buaihuai pen, minam adinga haksatna a tun pente hi zawsop hi. Minam dangte in “Nang bek mah” ci-a kampi tawh a phatna un a hencip kol sungah Zomite tampi taang lai hi. Pawlpi leh minam in haksatna a thuaknate khawng tua mite hang hi thei hi.
            e) Jonah si ngam hi : Jonah in ama hang a haksatna tung hi cih thei a, ama hoihlohna hang hi cih zong phawk hi. Tua a kiphawk laitakin, “Pasian hong sawlna lamah pai ning e” ci loin, tua munah sih ding hong teel zaw mawk hi! Tua mah bangin, tuhunah zong, om nading muna omlote pen a si ngam penpente hi zawsop uh hi. Pasian adingin hun tomcik zong pia ngam lo napi zu inn khawngah si ngam mahmah mi zong om veve hi. Zomite minam min tawh kipawlna khatpeuh i neih cianga a nawngkai pente pen minam dangte khawng hi masa lo a, eima sung mah a, amau omloh nading muna om, a nuntak dingdan hi lo a nungtate ahi uh hi. Tuate in si dongin a minam peuh do ngam thei uh hi.
            f) Ngasa in valh hi : Jonah a mihing deih bang, ama ngaihsut banga a om sawm hangin om thei tuan lo hi. Tuipi sungah kikhia leh si suk ziau ding a ut hi napi, ama ngaihsutna leh geelna pen kimang thei lo hi. Tua munah deihtel ding nei loin, ngasa gil sung tung mawk hi. Ei utna munmun ah paiin, zu le sa, numei pasal, sum le pai tawh lungnopna i zon hangin, i deih bang a nuntak theih nawnloh hun hong tung zel hi.
            g) Jonah kisik hi : Pasian vaihawmna thuak zo nawn mahmah lo ahih manin Jonah kisik a, ngapi gil sungah ‘bethel’ in, sun thum le zan thum khit ciangin Pasian in honkhia hi. Jonah hampha mahmah hi. A ut bangbanga omin, a utna lampi a zuih hangin kisikkik nading hun nei a, na hoih sem thei dingin Pasian in hingkhawi lai hi. Tua bang hi lo, a kisik man lo leh a hun lap lo mi tul zatam in mualkhum khin uh hi.
            Hunpha tampi mawk beisak tang,               
            Tu-in hong ciah ing,
            Tu-in kapin kisik takpi tang,
            Topa hong ciah ing.

            Mawhna lamzuih cimtak tang,
            Tu-in hong ciah ing.
            Tun muang ing, nong itna thupha,
            Topa hong ciah ing.
            Jonah bangin kisik lo thei lo dinga Pasian in hong sap ma-in i kisik ding kisam hi. Natna, sum le pai, meltheih tanaute tawh hong sap ma-in, hun hoih i ngah laiin Pasian kiang i zuat ding kisam hi. 
            Mihing ngaihsutna leh Pasian ngaihsutna pen a tuampi ahi hi. A gal leh amau minam a simmawh mahmah leh salin a man Assiria mite khuapi a lungdamna thu tangko cih mawk pen  mihing ngaihsutna panin baih lo mah ding hi. Ahih hangin Pasian in tua nasep sem dinga a sawlna pen a sep ding maan tak ahi hi.
            Nineveh khua, tai 500 bek a pha munah pai ding sangin, Tarshish khua tai 2000 pai ding Jonah in  lunggulh zaw mawk hi. Tua hi a, nai cika biakinn ah kikhop ding sangin gamla pi a zu dawn dinga pai peuh ki-utzaw thei hi. Tua pen i pailoh nading muna pai i hi hi. Tua hangin Jonah bangin siatna tampi i tun zel hi.
            2) Om nading muna om manpha :  Lai Siangtho sungah i muh bangin Siampi Elijah pen a om nading mun tak Karmel mualah a om ciangin Ba-al siampite zo-in, Pasian vanliatna tua munah kilang hi. Ama lamah Israel mite khempeuh pang cih a theih hangin, numei khat ii vauna hangin tai a, tua munah sih ding bang Pasian tungah ngen zawzen hi. Tua a omloh nading mun panin ciah a Syria kumpi dingin Hazael sathau nilh ding, Israel kumpi dingin Nimshi’ tapa Jehu sathau nilh ding, leh kamsang dingin Abelmeholah khuami Shafat’ tapa Elisha sathau nilh dingin Pasian in sawl hi (I Kum. 19:15-17).
            Moses pen a omloh nading mun, kumpi inn sungah ann lim mahmah ne-in dawn-in, a ut bangbang a om hangin tua mun pen Pasian in na thupi sem dinga a koihna mun hi lo hi. Sehnel gamah haksatna tampi thuakin, a minamte adinga a sepna pen a om nading mun hi a, tua munah Pasian in thupha zong pia hi. Amalek mite tawh Refidim munah a kido laitakun, kumpi khat ahih manin kidona munah a masapenah a pai ding pen leitung ngeina ahi hi. Ahih hangin Pasian in tua mun pen a om nading ci lo a, mualtungah kahto a baanzak dingin a cihna bangin a nuntak ciangin gal a doloh hangin a galkapten gal zo veve hi (Pai. 17:10-13)
            Tua mah bangin, Samson pen a om nading mun, a minamte kiangah omin, na a sep ciangin Pasian vangliatna leh thupina ama tung panin mi tampi in mu uh hi. Ahih hangin Filistia nungak khat kiang, a omloh nading munah a om ciangin ama adingin sihna hi mawk hi.
            Jonah pen Pasian in a sawlna mun, a om nading munah a om ciangin na lianpi sem a, naungek bekbek zong 120,000 a omna Nineveh khua pen Pasian daan tawh kipelh hi.

Thuhialna
A tunga i gen thu panin om nading muna om manphatna leh omloh nading muna om hoih lohna tampi  i thei hi. Tuni a na omna mun pen nangma om nading mun tak ahi hiam? Na omloh nading munah na om leh tua hangin na minam, na innkuan, na pawlpi kisia-in, haksatna thuak thei hi. Tua hi lo a, na omlohna ding muna na omna panin, na minam leh na pawlpi adingin Pasian deihna banga na gamtatna in na lianpi semin, a manpha nuntakna mite tungah lak thei na hih lam kiphawk gige in. Tuni a i minam, mite simmawh leh bawlsiat a i omna khawng ngaihsun ni. Eimite i omloh nading munah kitam om lua a, tua hang zong hi thei hi.
            I Lai Siangtho simna ah, Pasian in Adam leh Evi a zonna thu i mu hi. Zon kul uh ahih manin a om nading mun uah om lo cihna hi pah hi. Pasian in a omna uh a thei lo hi zenzen lo hi. Pasian maiah a kiselcip thei bangmah om lo hi (Heb. 4:13). Eite zong i omna hong thei lo hi zenzen lo a, ahih hangin i omna panin ama kiang zuan dingin hong sam hizaw hi. Tua ahih manin tuhunin, i omna munah i minam, i pau le ham, i ngeina, i biak Pasian, i u leh naute a suakta hiam? Tua mun pen i om nading a Pasian in hong seh ahi hiam? Ahih kei leh eima mimal ngaihsutna leh pumpi nopsakna deihna hang a tua munah omom zaw i hiam? Hoih takin kingaihsun ni.
            “A hoih a manin gamtat ding thei napi-in a gamta lote a khial ahi hi” (James 4:17), a cih mah bangin tuni in hoih hi, cih i theih leh zui pah ni. I minam kipumkhat ding hoih i sak leh sem pah ni. Pasian naih hoih i sak leh naih pah ni. Tua hi lo a, hoih sa napi i zuih pah kei leh a hoih lo nuntakna in haksatna leh buaina tampi hong tun ding hi.

Wednesday, February 6, 2013

ZOTAWI LIANU TAWH KIHOLIMNA

ZOTAWI LIANU TAWH KIHOLIMNA



                Australia gam, Melbourne khua a teng, Victoria University a siamsin, leitungbup Zomite in melmuh tongsan sunga i muh ahi, ‘Singdang gamlei ah Zotawi Lianu’ cih khui (film) sunga Lia Cingno in innkuan vai tawh Champhai hong pha kha zenzen ahih manin Janaury 13, 2013 in hun toi tak kalah holimna nuam takin Tangko Editor in neihpih thei a, a kiholimna uh hih anuaia bang ahi hi. {Ed. - Tangko Editor, Kb. - Kimboih (Zotawi Lianu)}

Ed.     :   Hun hoih ngahin, nang tawh kiholimna hun tomcik nei thei ding ka hih manin ka lungdam hi. Hun tam nei lo i hih manin nong theihsiam ding kong ngen masa hi. Amasa in na min, na pianni, na pianna mun leh na nu leh pa min nong hilh thei diam?

Kb.    :   Ka min pen Cing Sawh Kim hi a, Kimboih ci-in hong sam uh hi. February 4, 19?? in Champhai khua ah ka piang hi. Ka pa Tun Khan Pau hi a, ka nu Awi Sian Ning ahi hi.
Ed.     :   Tu’n no Australia ah om ci leng, Australia gamah na pai kum uh nong hilh thei diam?
Kb.    :   Kum 2003 in pai ung. Tukum a kum sawm cinna hi.

Ed.     :   Tu’n nang sepna nei maw, ahih kei leh sangkah? Na sepna mun or na sangkahna mun nong hilh thei diam?
Kb.    :   Sangkah lai ing. Ka sin ahih leh Banking & Finance leh International Trade hi. Sumbawlna lam tawh kisai hi. Kum li sin ding hi a, Pasian in pha a sak leh tukum in zo ning.

Ed.     :   Aw thupi ei. Tua ahih leh, na laisimna man (graduate) lecin bangci bangin om sawm na? Nasem pah ding maw, ahih kei leh zom kik ding?
Kb.    :   Master degree ka zawh maloh zop suak sawm ing.

Ed.     :   Ahih leh nang tun pasal nei nai lo ci leng, tangvalte adingin vacancy a om lai hiam?
Kb.    :   Iiii... Omlai mah ei... single hi’ng ei...hehehe

Ed.     :   Sia Do Khupte tawh Australia gamah Zotawi Lianu cih khui na bawl uh ka en a, siam kong sa mahmah hi. Tua khui pen bangtan bawl a, bangzah kibawl hiam?
Kb.    :   A kibawl zah lian bel thei kei ing. A kibawl hun sung ahih leh kha khat sung bekbek, tawlnga loin kibawl ngekngek hi.

Ed.     :   Australia gam sung a khangnote tung panin Zomi khangnote in sin ding a hoih na sak mahmah khat nong gen thei diam?
Kb.    :   Australiate in hun maan zat thei mahmah uh hi. Appointment khatpeuh a hun maana a pai kei uh leh cancell pah lian uh hi. Zomi khangnote adinga kisam ka sak mahmah pen hun maan zat ahi hi.

Ed.     :   Biakpiakna tawh kisaiin, Mizogam biakpiakzia na muhzia leh kisam na sakte.
Kb.    :   Ko pawlpi (Melbourne Zomi Christian Fellowship) ah tulai la thak tuamtuam Hillsong la cih bang sa-in ka lawp mahmah uh hi. Mizogam sunga pawlpite in music lam a i khantoh theih ding dan i hanciam kisam mahmah hi. ZBC Labupi tawh tha kingah zo nawn lo a, khanlawhna late leh la thak tawh lawp taka Pasian i phat ziahziah ding hoih ka sa hi. I biakinn khing lua hi. Music van tuamtuam - drums, guiter, keybord, leh tum theih tuamtuam tawh biakpiakna kinei leh tusangin kithalawp zaw tham ding hi. Khuang bek tawh bel lawp haksa tawh kibang hi.

Ed.     :   Australia gam sunga khangnote biakna lama a dinmuh uh, nangma muhna panin?
Kb.    :   Australia khangnote lakah Pasian sangin gualnopna a zong tam mahmah hi. Biakinn ah khangham lam kikhawm pen uh hi. A kikhawm ding a omloh manin biakinn a kikhak zong om hi.

Ed.     :   Zomi nungak, mi tampite theih khat na hih manin Zomi nungak/tangvalte in zi/pasal dingin kua nei leh hoih na sa? Cihnopna-ah Zomi leh Zomi ci cinten maw, ahih kei leh i ki-it theih nak leh minamdang ahi zongin Khristian hi peuh leh, ahih kei leh it peuh leng Khristian ahi kei zongin phamawh kei, na ci.
Kb.    :   Ken bel eimi leh eimi ahih thei sung teng kiteeng leng hoih sa ing. Minam dangte tawh kiteng leng i minam hihna mang thei ahih manin eimi mah tawh kiteen hoih sa pen ing.

Ed.     :   Nang sumbawlna lam tawh kisai a sin ci leng, tuhun Zomite sum zonzia, sumbawlna tawh kisai na muh dan nong gen thei diam?
Kb.    :   Zomite sumzong/sumbawl a vakkhia tam mahmah a, ahih hangin tuate lakah laisiam (educated) tam het lo ahih manin theihna (knowledge) kihau lo hi. Tua ahih manin i zonzahin i mu kei hi. Numeite bang diak, a pasalte uh sum bawlin, tuahsiatna hiam, sihna hiam a tuak uh ciangin puuk pah uh hi. Tua ahih manin Zomi sumzong/sumbawlte in pilna siamna tawh zong a, numeite laptoh zong kisam mahmah hi.

Ed.     :   Na lai simna man lecin Zogam lamah nasepna bulpan ding maw, ahih kei leh Australia gam mahah om suak ding?
Kb.    :   Australia lamah om sawm ing. Tu dihin bel mundang, gamdangah om ding ngaihsun nai keng.

Ed.     :   Ahih leh a nunungpen adingin, Zomi khangnote tungah gennop na neih leh?
Kb.    :   Bangbang i sem a, i sin zongin, Pasian phawk masa leng a dang teng hong vaihawmsak ding hi, cih pen Zomi khangnote in phawk den leng ka deih hi.

Ed.     :   Hoilimna nuam takin i zat theih manin lungdam hi. Topa’n thupha hong pia zel hen o.
Kb.    :   Kei zong ka lungdam... Topa thupha.

ZOMITE THUTHAK (Feb. 2013)



Zomi Nam Ni 2013 main function New Delhi-ah
       Tukum Zomi Nam Ni main function pe’n National capital New Delhi ah ZYA Delhi region makaihin kinei ding a, tua dingin Zomi Council (ZC) in Rs. 7,00,000 ear-marked bawlkhin ahih thu ZC Chairman Pu L. B Sona in member-te zasak hi. Feb 19, 2012 in JNU campus ah Zomi tawh kisai in “Challenges Facing the Zomis” cih thulu tawh seminar om masa ding hi. Kum 2011 in State level in Imphal ah Zomi Nam Ni kizang a, tukum in India gambup in a theihtheih nading a India kumpi’ phualpi ahi New Delhi ah a kizat ding pen, India kumpi leh India mipite in India gam sungah Zomite om mah hi, a cih theih nadingin a kisam leh a hoih mahmah vaihawmna ahi hi.

ZIS leh ZYA in Na Semkhawm Ding
       Zomi Innkuan, Singapore (ZIS) in Kawlgam sunga Zomi khangnote kipawlna khat ahi ‘Zomi Youth Association’ (ZYA) tawh nasepkhop ding thukimna tunaiin nei uh hi.
       Hih ZIS leh ZYA nasepkhopna ah kha sima ZYA sum kisap phadiak, Sisan zong mi 2 - Ks. 100,000/-  zum ngak mi 1 - Ks. 50,000/-  Mawtaw hawl 1 - Ks. 50,000/-  Zum sap - Ks. 50,000/-  leh laikung laidal man - Ks. 50,000/-  a kigawmin kha khatin Ks. 300,000/- (S$ 500) tawh ZIS in panpih zawh ding hanciam uh hi.
       Hih banga gamdang a om Zomite in Zogam sunga a u leh nau, a minamte uh a khualna uh thupi mahmah a, ZIS makaite pen etteh taak mahmah uh hi, ciin kiciamteh hi.

Zomi Congress for Democracy Zum Kihong
       Nidang a Zomi National Council (ZNC) ci a kithei, Kawl kumpi in a min khek dinga a cih mah banga a kikhek, Kawlgam sunga political party khat ahi Zomi Congress for Democracy (ZCD) in tunai in Tedim, Tonzang leh Kalaymyo ah zum honna nei uh cih thu kiza hi.
       January 9, 2013 in Tedim khua-ah ZCD zum honna om a, hih hunah ZCD makaipite - Pute Cin Sian Thang, Kam Lam Khup, Anthony Kap Khan Khual, leh khangno makai 8 Tedim khua-ah pai uh hi. Rev. Nang Lyan Kap in hun-ap thungetna nei a, makaipi Pu Cin Sian Thang leh Pu Gin Kam Lian in zong thugenna hun nei hi. NLD, SNLD, ALD leh GZA-te lungdampihna lai simkhiatna zong kinei hi. Zomi Hero Award - Pute Thual Zem, Huai Pum leh Thang Khen Kapte tungah piakna zong om hi. Hunzawh lungdamkohna Sia Hau Thang in a neih khit ciang S.B Len Tin Thang in Sialpi (Ks. 500,000) man a piak tawh ann kuang umkhopna FBBC ah nei uh hi.
       January 11, 2013 in Tonzang khua a  Pu Dal’ inn ah zum honna nei kik uh hi. Hih hunah Rev. Cin Mun Thang in hun-ap thungetna nei a, Rev. Khen Lian Mung in hanthotna leh Zomibup ading thungetna nei hi. ZCD makaipiPu Cin Sian Thang in ‘politics pen mimal nuntakna a uk mahmah khat ahihna leh ZNC leh ZCD policy kibang ahihna thu pulak hi. ZCD General Secy. Pu Gin Kam Lian in hun-ukin, minam kipawlkhop a kisapzia gen a, Sia Thangpi in NLD, SNLD leh ALDte lungdampihna lai simkhia hi. Pu Zam Suan Thang in Zomite i kipumkhat mahmah ding a kisapna thu hoih nono a pulak khit ciangin Pa Do Khan Lian leh a lawmte in Pu Cin Sian Thang, Pu Thang Lian Pau leh Daw Aung San Suu Kyite a phuah Zola dawng 5 suut uh a, Rev. Cin Do Piang in thungetna tawh zum hon hunkhakna nei hi.
       Janaury 14, 2013 in Kalaymyo a Pu Cin Sian Thang inn ah ZCD makaipi Pu Cin Sian Thang leh ZYA President Pa Khan Nang te’n khau attatna tawh Kawlpi a ZCD zum honna nei hi.Pu Cin Sian Thang in Zopuandum tawh a kikhuh signboard damtakin kak hong a, “Tulai momno ZNCte, Sakamkei bang hang leh kilawm.. hang leh kilawm e..” ci hi. Hun ap thungetna Rev. Suan Khan Mung in nei a, Pu Anthony Kap Khan Khual in ZCD thubulphuh, Paunak 14:34 simna a neih khit phetin gam leh minam adinga nuntakna a piate zahtakpiakna dai takin minute 1 sung kizang hi. ZCD makaipi Pu Cin Sian Thang in ZCD policy genkhiatna nei a, Rev. Go Za Nang in minambup ading thungetsakna nei hi. NLD, SNLD, leh ALDte lungdampihna laite Siamsin, Tonsan leh ZYA te’n simkhia hi. ZCS-G.S Pu Gin Kam Lian in zong thugenna nei a, Rev. Awn Za Dal in hunzawh lungdamkohna nei hi.

Zomi Khangno Khawmpi Om Ding
       November 25, 2012 a Singapore a kibawl, “GZA Lungdamkoh Ni” in Zomi Innkuan, Singapore (ZIS) makaite in gam leh minam adinga sep ding, bawl ding tampi a geelte lakah kum 2013 April kha sungin Tedim khuapi ah Zomi Khangno Khawmpi khat neih ding kigel hi.
       Hih khawmpi pen ni li sung ( April 24-28) hi ding a, mun tuamtuam panin Zomi khangno 1,000 kiim kihel dingin kilamen hi.
       Khawmpi sung peuhmah ann kivak hamtang ding a, ahih hangin lamsap a paite amau leh amau kisik ding hi. Lutman/misimna Ks. 2,000 ta kila ding ahih manin pawlpi pana taangmi paite pawlpi in sik thei leh hoih mahmah ding hi.
       Hih hunah Kawlgam sung bek hi loin, India gam sung leh leitung mun tuamtuam panin Zomi khangno tampi a kihel ding kilamen hi. Sum bei ding vekpi Ks. 2,000,000 (Ks. 20 million) kiim hi ding hi.
       Hih bang Zomibup khangno khawmpi pen a om ngei nai lo hi a, Zomite kithutuahna leh pankhopna a kilangkhia sak hi ding ahih manin a lawhcin theih nadingin thungetna tawh panpih ciat ni.

Hollywood ah Zomi Khangno Khat
       Zomite Hollywood film ah cik ciang kilang ding cih ngaihsuta zong a kinei ngei lo himah leh, Tungzang khua-a suak, Thalmual khuami, Buansing beh Pa Awn Sian Pau’ tapa, Tg. Gin Mung pen Hollywood Sag - Aftra member ah lut thei hi. Sag - Aftra pen a tomin gen leng Actors Union cih ding ahi hi.
       Tg. Gin Mung pen 2001 kumin USA ah lut a, kum 2011 ciangin Trevecca Nazarene University panin Bachelor of Business Administration - Accounting zo hi. Kum 2009 pan Nashville a om The Avanue Modelling and Talent Agency tawh kum 2 sung music videos/commercials/short films piahin semkhawm a, tua panin mite mit tungin hollywood a acting coach khat tawh kimu kha in, a sangman khit August 2011 ciangin Hollywood lam zuan pah hi. Kum 2012 January kha in Sag - Aftra member ah lut thei a, hih pen limpiah (acting) a sem khempeuh in a lutloh phamawh ahi hi. Kum 2012 August kha in Hollywood a om The Beverly Agency tawh contract signed a, mai lamah Hollywood film thupi mahmahte ah Zomi tangval meel i muh theih ding lametna lianpi kinei hi.

USA AH ZOLAI
       Zomi tampi sangkahna ahi, Jenks School, Tulsa, USA-ah Zomi sangnaupang 350 phata a, kibehlap toto lai ahih manin, sangsiate in Zopau leh Zolai sin kipan ta uh hi. Kampau lak ah a tam pen English hi pah a, tua khit ciangin Spanish hi-in, a banah Zomi in zui hi.

Bus Service Ding
       March 2013 panin Imphal leh Mandalay kikalah Manipur leh Myanmar bus service kipan ding a, Nipi kal khat in khatvei ta Mandalay leh Imphal panin pai ding hi. Hih bus service nading tawh kisai a kisam bangbang kiman khin ta a, immigration office zong Moreh Trade Centre ah kihong ding hi.
            Hih pen India kumpi in suahlam gamte tawh kilawmtatna leh sepkhopna hoih neih a sawmna khat ahi Look East Policy lawhcinsak nading khat ahi hi. India leh Myanmar kilemna bangin Chandel district a New Somtal leh Churachandpur district sunga Behiang ah gam nih kikawmtuahna nasia takin kibawl ding cih thu zong kiza hi.